รูปแบบกราฟ (Chart Patterns) ในตลาด Forex คืออะไร? รู้จัก Head and Shoulders, Double Top/Bottom และ Triangle ฉบับมือใหม่

chemecal cream

Aug 18

1 min read

หลังจากที่เราเรียนรู้เรื่องแท่งเทียนและแนวรับแนวต้านกันไปแล้ว วันนี้ถึงเวลาต่อยอดไปอีกขั้นกับ "รูปแบบกราฟ" หรือ Chart Patterns ซึ่งเป็นเครื่องมือวิเคราะห์ทางเทคนิคที่นักเทรด Forex ทั่วโลกใช้กันอย่างแพร่หลาย เพราะรูปแบบกราฟเหล่านี้สะท้อนพฤติกรรมและอารมณ์ของผู้ซื้อผู้ขายในตลาดที่มักเกิดซ้ำ ๆ จนกลายเป็นรูปทรงที่จดจำได้ ถ้าเข้าใจรูปแบบเหล่านี้ จะช่วยให้มองภาพรวมของแนวโน้มราคาได้ชัดเจนขึ้น มาทำความรู้จักกับรูปแบบกราฟยอดนิยมไปพร้อมกันในบทความนี้

รูปแบบกราฟ (Chart Patterns) คืออะไร

รูปแบบกราฟ คือรูปทรงที่เกิดขึ้นจากการเคลื่อนไหวของราคาในช่วงเวลาหนึ่ง ซึ่งเกิดจากแรงซื้อและแรงขายที่ต่อสู้กันในตลาด เมื่อราคาสร้างรูปทรงเดิม ๆ ซ้ำแล้วซ้ำเล่า นักวิเคราะห์จึงนำมาจัดหมวดหมู่และตั้งชื่อ เพื่อใช้คาดการณ์ทิศทางราคาที่อาจเกิดขึ้นต่อไป อย่างไรก็ตาม รูปแบบกราฟไม่ใช่สูตรสำเร็จที่แม่นยำ 100% แต่เป็นเพียงเครื่องมือหนึ่งที่ช่วยเพิ่มความน่าจะเป็นในการตัดสินใจเท่านั้น

รูปแบบกลับตัว VS รูปแบบไปต่อ

โดยทั่วไปแล้ว รูปแบบกราฟแบ่งออกเป็น 2 กลุ่มหลัก ได้แก่

รูปแบบกลับตัว (Reversal Pattern) คือรูปแบบที่บ่งบอกว่าแนวโน้มเดิมกำลังจะเปลี่ยนทิศทาง เช่น จากขาขึ้นเป็นขาลง หรือจากขาลงเป็นขาขึ้น
รูปแบบไปต่อ (Continuation Pattern) คือรูปแบบที่เกิดขึ้นระหว่างที่ราคาพักตัวชั่วคราว ก่อนจะเคลื่อนไหวต่อไปในทิศทางเดิม

การแยกแยะสองกลุ่มนี้ได้จะช่วยให้เข้าใจบริบทของกราฟมากขึ้น

รูปแบบกลับตัวยอดนิยม

Head and Shoulders (หัวและไหล่)

Head and Shoulders เป็นหนึ่งในรูปแบบกลับตัวที่รู้จักกันดีที่สุด มีลักษณะเป็นยอดสามยอดต่อเนื่องกัน โดยยอดตรงกลางจะสูงกว่ายอดสองข้าง (เปรียบเหมือนหัวอยู่ตรงกลาง ไหล่อยู่สองข้าง) เมื่อราคาหลุดเส้นคอ (Neckline) ที่ลากผ่านจุดต่ำสุดระหว่างไหล่ทั้งสองข้าง มักถูกมองว่าเป็นสัญญาณว่าแนวโน้มขาขึ้นอาจกำลังจะกลับตัวเป็นขาลง ในทางกลับกัน หากรูปแบบนี้เกิดขึ้นแบบกลับหัว เรียกว่า Inverse Head and Shoulders ซึ่งอาจบ่งบอกถึงการกลับตัวจากขาลงเป็นขาขึ้น

Double Top และ Double Bottom

Double Top คือรูปแบบที่ราคาขึ้นไปทำจุดสูงสุดสองครั้งในระดับใกล้เคียงกัน คล้ายตัวอักษร M ซึ่งอาจสะท้อนว่าแรงซื้อเริ่มอ่อนแรงลง ส่วน Double Bottom คือรูปแบบตรงข้าม ราคาลงไปทำจุดต่ำสุดสองครั้งในระดับใกล้เคียงกัน คล้ายตัวอักษร W ซึ่งอาจสะท้อนว่าแรงขายเริ่มหมดแรง ทั้งสองรูปแบบนี้มักได้รับการยืนยันเมื่อราคาทะลุเส้นแนวรับหรือแนวต้านที่อยู่ระหว่างจุดสูงสุดหรือจุดต่ำสุดทั้งสอง

รูปแบบไปต่อยอดนิยม

สามเหลี่ยม (Triangle)

รูปแบบสามเหลี่ยมเกิดจากการที่ราคาเคลื่อนไหวแคบลงเรื่อย ๆ ระหว่างเส้นแนวโน้มสองเส้นที่ลู่เข้าหากัน แบ่งเป็น 3 แบบหลัก คือ

สามเหลี่ยมขาขึ้น (Ascending Triangle) มีแนวต้านด้านบนค่อนข้างคงที่ ขณะที่แนวรับด้านล่างค่อย ๆ ยกตัวสูงขึ้น มักพบในแนวโน้มขาขึ้น
สามเหลี่ยมขาลง (Descending Triangle) มีแนวรับด้านล่างค่อนข้างคงที่ ขณะที่แนวต้านด้านบนค่อย ๆ ลดต่ำลง มักพบในแนวโน้มขาลง
สามเหลี่ยมสมมาตร (Symmetrical Triangle) ทั้งแนวรับและแนวต้านบีบเข้าหากัน มักเป็นช่วงที่ตลาดกำลังรอปัจจัยใหม่มากระตุ้นทิศทาง

โดยทั่วไปเมื่อราคาทะลุกรอบสามเหลี่ยมออกไปในทิศทางใดทิศทางหนึ่ง มักถูกมองว่าเป็นสัญญาณของการเคลื่อนไหวต่อเนื่องในทิศทางเดิม

Flag และ Pennant

Flag (ธง) และ Pennant (ธงสามเหลี่ยมเล็ก) เป็นรูปแบบไปต่อที่เกิดขึ้นหลังจากราคาวิ่งแรงในทิศทางใดทิศทางหนึ่ง (เรียกว่าเสาธง) แล้วเข้าสู่ช่วงพักตัวสั้น ๆ ก่อนเคลื่อนไหวต่อในทิศทางเดิม ความแตกต่างหลักคือ Flag จะมีกรอบเป็นเส้นขนานเอียงเล็กน้อย ขณะที่ Pennant จะมีกรอบเป็นรูปสามเหลี่ยมขนาดเล็ก

ตัวอย่างการอ่านรูปแบบกราฟแบบง่าย ๆ

ลองจินตนาการว่าคู่เงินหนึ่งกำลังอยู่ในแนวโน้มขาขึ้นมาระยะหนึ่ง แล้วเริ่มสร้างยอดแรก ปรับตัวลงเล็กน้อย แล้วขึ้นไปทำยอดที่สองซึ่งสูงกว่ายอดแรกอย่างชัดเจน ก่อนจะปรับตัวลงอีกครั้งแล้วขึ้นไปทำยอดที่สามซึ่งต่ำกว่ายอดที่สอง ลักษณะเช่นนี้อาจกำลังก่อตัวเป็น Head and Shoulders หากราคาหลุดเส้นคอที่ลากผ่านจุดต่ำสุดระหว่างยอดทั้งสาม นักเทรดที่ติดตามรูปแบบนี้อาจเริ่มระมัดระวังมากขึ้นว่าแนวโน้มขาขึ้นเดิมอาจกำลังอ่อนแรงลง ตัวอย่างนี้เป็นเพียงการอธิบายแนวคิดเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ได้เจาะจงคู่เงินหรือช่วงเวลาใดเป็นพิเศษ

ข้อควรระวังในการใช้ Chart Patterns

แม้รูปแบบกราฟจะเป็นเครื่องมือที่ได้รับความนิยม แต่ก็มีข้อจำกัดที่ควรทราบ

รูปแบบกราฟไม่ได้แม่นยำเสมอไป บางครั้งอาจเกิด False Breakout คือราคาทะลุกรอบแล้วย้อนกลับ ทำให้สัญญาณผิดพลาดได้
การตีความรูปแบบอาจแตกต่างกันไปตามมุมมองของแต่ละคน จึงควรฝึกฝนให้คุ้นเคยและมีเกณฑ์ที่ชัดเจนของตัวเอง
ควรใช้ร่วมกับเครื่องมืออื่น เช่น แนวรับแนวต้าน อินดิเคเตอร์ หรือปริมาณการซื้อขาย เพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือของสัญญาณ
รูปแบบเดียวกันอาจให้ผลลัพธ์ต่างกันในแต่ละกรอบเวลา (Timeframe) จึงควรพิจารณาบริบทโดยรวมของตลาดประกอบด้วย

เคล็ดลับสำหรับนักเทรดมือใหม่

สำหรับผู้เริ่มต้นที่อยากฝึกอ่านรูปแบบกราฟให้ชำนาญ ลองเริ่มจากขั้นตอนง่าย ๆ เหล่านี้

ฝึกดูกราฟย้อนหลังบนบัญชีทดลอง (Demo Account) เพื่อฝึกสายตาให้คุ้นเคยกับรูปทรงต่าง ๆ โดยไม่มีความเสี่ยงด้านเงินทุน
รอให้แท่งเทียนปิดยืนยันการทะลุกรอบก่อนตัดสินใจ แทนที่จะรีบตัดสินใจตั้งแต่ราคายังไม่ทะลุจริง
จดบันทึกการเทรด (Trading Journal) เพื่อทบทวนว่าการอ่านรูปแบบกราฟของตนเองแม่นยำมากน้อยเพียงใด
อย่าลืมหลักการบริหารความเสี่ยงและตั้ง Stop Loss ทุกครั้ง แม้จะมั่นใจในรูปแบบกราฟที่เห็นก็ตาม

สรุป

รูปแบบกราฟ (Chart Patterns) เป็นเครื่องมือวิเคราะห์ทางเทคนิคที่ช่วยให้นักเทรดมองเห็นพฤติกรรมราคาในอดีตและคาดการณ์แนวโน้มที่อาจเกิดขึ้นต่อไป โดยแบ่งเป็นรูปแบบกลับตัวอย่าง Head and Shoulders และ Double Top/Bottom กับรูปแบบไปต่ออย่าง Triangle, Flag และ Pennant อย่างไรก็ตาม ไม่มีรูปแบบใดที่แม่นยำ 100% จึงควรใช้ร่วมกับความรู้พื้นฐานอื่น ๆ ที่เคยเรียนมา ไม่ว่าจะเป็นแนวรับแนวต้าน อินดิเคเตอร์ และการบริหารความเสี่ยง เพื่อสร้างระบบการเทรดที่รอบด้านและมีวินัยมากยิ่งขึ้น

คำเตือน

บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ทางการศึกษาเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำในการลงทุนหรือคำชี้นำให้ซื้อขายสกุลเงินใด ๆ การเทรด Forex มีความเสี่ยงสูงและอาจทำให้สูญเสียเงินลงทุนทั้งหมดได้ ผู้ลงทุนควรศึกษาข้อมูลให้รอบด้าน ทำความเข้าใจความเสี่ยงอย่างถ่องแท้ และพิจารณาอย่างรอบคอบก่อนตัดสินใจลงทุนด้วยตนเอง